Kijk verder dan je neus lang is: de toekomst van amateurkunst ligt niet alleen bij jongeren
Op zaterdagmiddag 9 mei mocht ik een presentatie verzorgen bij KC Drenthe. Een inspirerende middag waarin we spraken over de toekomst van amateurkunstverenigingen in een tijd van grote maatschappelijke veranderingen.
Veel muziekverenigingen, koren en andere culturele organisaties maken zich zorgen over teruglopende ledenaantallen. Opvallend daarbij is dat de blik vaak vrijwel volledig gericht blijft op één doelgroep: jeugd. Begrijpelijk, want de jeugd heeft de toekomst, maar tegelijkertijd ook een vorm van tunnelvisie.
Want hoewel de ontgroening fors is, er worden al langere tijd minder kinderen geboren, laten demografische ontwikkelingen ook iets anders zien. De bevolking groeit, de vergrijzing neemt toe en zowel buiten- als binnenlandse migratie brengen nieuwe kansen mee. Toch zien we nog steeds dat actieve deelname aan formeel georganiseerde verbanden, zoals muziekverenigingen en koren, afneemt.
Tijdens de bijeenkomst kwamen twee voorbeelden naar voren.
- Een muziekvereniging die momenteel nog weinig merkt van de ontgroening. Zij zijn zich bewust van maatschappelijke ontwikkelingen in hun omgeving, maar doen daar nog beperkt iets mee. Juist voor organisaties die het nu goed gaat, is het verstandig om vooruit te kijken en zich voor te bereiden op veranderingen.
- Een koor dat dit jaar haar 80-jarig bestaan viert. Een bestuurslid merkte met een glimlach op dat de gemiddelde leeftijd van het koor ongeveer gelijk is aan het aantal verjaardagskaarsjes van het koor. Nieuwe leden aantrekken, zeker jongeren, blijkt erg lastig. Maar waarom niet, naast het bestaande koor, ruimte maken voor een nieuw initiatief? Een tweede koor, met een andere uitstraling, repertoirekeuze of doelgroep. Jong, fris en met een eigen identiteit. Hoe leuk zou het zijn dat die twee koren, georganiseerd onder dezelfde vlag, elkaar ontmoeten en versterken?
Wat mij bovendien opviel: geen van de aanwezige gezelschappen heeft ervaring met het actief betrekken van mensen met een beperking. Terwijl verenigingen die deze stap wel hebben gezet, mede dankzij het goede werk van Music Unlimited, vaak vertellen hoeveel plezier, energie en betekenis dat oplevert. Dat is toch jammer! Luister eens naar de 4-delige podcast ‘De Repetitie‘. Hetzelfde geldt voor nieuwe Nederlanders, ook daar liggen kansen voor ontmoeting, verbinding en culturele verrijking. Verrijken krijgt zo een heel andere en positieve betekenis.
De belangrijkste boodschap van de middag was dan ook: kijk verder dan de doelgroepen die je al kent. Onderzoek waar kansen liggen. Zorg dat steeds meer mensen zich herkennen in jouw organisatie en daar bij willen horen!
Culturele verenigingen kunnen een belangrijke maatschappelijke functie vervullen in dorpen, wijken en regio’s. Maar relevant blijven vraagt iets anders dan blijven doen wat vijftig jaar geleden succesvol was. Een kracht van cultuur is juist dat zij mensen verbindt, inspireert en laat meebewegen met de tijd.
De uitdaging voor de komende jaren is daarom niet zozeer om nieuwe leden te vinden, maar vooral om jouw culturele organisatie relevant te maken. En te houden.
Beweeg mee. Pak kansen. Blijf van betekenis.
Welke doelgroep of maatschappelijke ontwikkeling biedt volgens jou de grootste kans voor amateurkunstverenigingen in de komende tien jaar?